Ale jaja!

Przepisy Pinezki


czyli śniadania świąteczne dla smakoszy

fot. Kinga Doris   Śniadania wielkanocne mojego dzieciństwa nie zapisały się chlubnie w mojej pamięci. Ogromne ilości przeróżnego rodzaju mięs, sałatek z majonezem, jaj na twardo oraz ćwikły wyciskającej łzy z oczu dawały zadość tradycji, ale nie regułom zdrowego żywienia.
   Ponieważ teraz sama decyduję, co znajdzie się na wielkanocnym stole, inspiracją są dla mnie nowalijki i wiosenne zioła, a tradycyjne składniki traktuję jako dodatki.


   Bardzo lubię gotować dla gości. Ostatnio jednak coraz rzadziej zapraszam na kolację, a coraz częściej na brunch. Mam wtedy gwarancję, że nikt nie zasiedzi się po północy. Śniadanie wielkanocne jest idealną okazją do takich spotkań, gospodarze gwarantują sobie wolny wieczór.

   Śniadania wielkanocne mojego dzieciństwa nie zapisały się chlubnie w mojej pamięci. Ogromne ilości przeróżnego rodzaju mięs, sałatek z majonezem, jaj na twardo oraz ćwikły wyciskającej łzy z oczu dawały zadość tradycji, ale nie regułom zdrowego żywienia. Właściwie nie mam nic przeciwko jedzeniu mięsa, ogromny półmisek wędlin zawsze jednak wywoływał we mnie takie same myśli, co perspektywa jazdy na karuzeli łańcuchowej na odpustowym festynie: "wygląda fantastycznie, ale na pewno źle się skończy...". Ponieważ teraz sama decyduję, co znajdzie się na wielkanocnym stole, inspiracją są dla mnie nowalijki i wiosenne zioła, a tradycyjne składniki traktuję jako dodatki.

   Proponuję dzisiaj trzy rodzaje świątecznego menu: włoskie, świetne dla wegetarian, niemieckie, hołdujące tradycji, oraz skandynawskie, bo nikt tak nie potrafi cieszyć się z wiosny, jak mieszkańcy północnej Europy.

 

Śniadanie z Toskanii

Uova al piatto con pomodori
Jajka zapiekane w pomidorach

Torta di frittate
Tort omletowy

Insalata fagioli
Sałatka fasolowa

Asparagi all’arancia
Szparagi w sosie pomarańczowym

Pate ai fegatini
Pasztet z kurzych wątróbek

Chleb i oliwa z oliwek do maczania


Jajka zapiekane w pomidorach
fot. Kinga Doris
4 pomidory (lub więcej, jeżeli zaprosiliśmy dużo gości)
4 jaja (lub odpowiednio więcej)
oregano
oliwa z oliwek
sól morska
siekana zielona pietruszka

Nastaw piekarnik na 180°C. Żaroodporną brytfankę posmaruj oliwą. Obetnij czubki pomidorów, wyjmij łyżeczką pestki i miąższ, posól wnętrze. Postaw pomidory na 10 minut do góry nogami, żeby odsączyć resztki soku. Posyp wnętrze pieprzem i oregano, dodaj odrobinę oliwy z oliwek i włóż do piekarnika na 20 minut. Wyjmij z piekarnika, do każdego pomidora wbij jajko i piecz przez kolejne 5-10 minut. Posyp pietruszką i podaj.

Danie to należy przygotować tuż przed podaniem. Następne można zrobić zawczasu.

Tort omletowy

20 dkg pieczonego bakłażana w cienkich plastrach (można upiec dzień wcześniej)
20 dkg pieczonej i pokrojonej papryki czerwonej lub żółtej
6 jaj
2 łyżki siekanej pietruszki
1 łyżka tartego parmezanu
2 łyżki masła
10 dkg łatwo topliwego sera w plasterkach (jak do fondue w oryginalnym przepisie – np. fontina)
oliwa z oliwek
sól morska

Nastaw piecyk na 200°C. W trzech miskach rozmieszaj po dwa jajka. Dwie porcje przypraw solą i pietruszką, trzecią solą i parmezanem. Pierwszą porcję usmaż na maśle na patelni do omletów i odłóż do tortownicy miękką stroną do góry. Na wierzchu ułóż plastry bakłażana i sera. Usmaż jajka z parmezanem i takim plackiem przykryj bakłażan i ser (tak jak poprzednio, miękką stroną do góry). Ułóż na nim paprykę. Teraz usmaż jajka z pietruszką i przykryj nimi paprykę, tym razem miękką stroną do dołu. Zapiecz przez 10 minut. Tort jest smaczniejszy na zimno, ale można go podać i na gorąco. Tort ten można też przygotować w wersji mięsnej, na przykład z cukinią i szynką parmeńską.

   Sałatka fasolowa to bardzo typowe danie z Florencji, składające się z fasolki canellini wymieszanej z sokiem z cytryny, pietruszką, czosnkiem, oliwą i czasami z tuńczykiem z puszki. Jamie Oliver, słynny mistrz sztuki kulinarnej, zamienił tę prostą sałatkę w istną symfonię wiosennych smaków. Bardzo polecam tę wersję.

Ziołowa sałatka z fasoli Jamiego Olivera

1 szklanka fasoli cannellini (lub innej białej fasoli)
1 szklanka fasoli barlotti (fasola barlotti, w Anglii nazywana cranberry bean, nie jest popularna w Ameryce ani w Polsce, ale można także użyć fasoli pinto lub zwykłej czerwonej fasoli)
sok z dwóch cytryn
9 łyżek z toskańskiej oliwy z oliwek
3 ząbki czosnku wyciśnięte przez praskę
4 filety anchois drobno posiekane
½ szklanki czerwonej cebuli pokrojonej w piórka
pół ostrej papryczki (niekoniecznie)
po łyżce siekanych ziół: pietruszki, trybuli, bazylii, szczypiorku, mięty

Wymieszaj wszystkie składniki i wstaw do lodówki.

Szparagi w sosie pomarańczowym

½ kg szparagów fot. Kinga Doris
½ szklanki majonezu
sok z połówki pomarańczy
1 łyżeczka do herbaty musztardy Dijon
odrobina tartej skórki pomarańczowej do smaku

Ugotuj szparagi na parze przez 8-15 minut i ułóż na długim półmisku. Wymieszaj wszystkie składniki sosu w blenderze (inaczej zrobią się grudki). Podaj sos w sosjerce i polej nim szparagi przy gościach, tuż przed podaniem. W oryginalnym przepisie jest jeszcze odrobina szafranu, którą dodaje się podczas kręcenia majonezu domowej roboty. Nie polecam jednak podawania gościom w świąteczną niedzielę surowego żółtka.
Jeżeli powyższy przepis nie przypadł Ci do gustu, szparagi można też podać w sosie z oliwy z oliwek, siekanych jaj na twardo i zielonej pietruszki.

Pasztet z kurzych wątróbek z szałwią

5 łyżek oliwy
40 dkg kurzych wątróbek
½ cebuli pokrojonej w kostkę
¼ szklanki vin santo lub słodkiego wina, sherry czy winiaku (wersjom nie ma końca)
½ szklanki rosołu
1 ząbek czosnku
2 filety anchois
łyżeczka kaparów
sól i pieprz do smaku
6 dkg masła
listki szałwii

Pasztet z kurzych wątróbek jako pasta do chleba to typowa zakąska z Toskanii. Próbowałam wiele wersji. Podaję najprostszą z ogólnie dostępnych składników.
Na oliwie z oliwek uduś cebulę, dodaj wątróbki, posyp solą i wymieszaj. Zalej winem i zredukuj. Zmniejsz ogień i duś aż wątróbki staną się złotobrązowe. Przełóż wątróbki na deskę i przekrój na pół. Ułóż na patelni surowym środkiem do dołu, by mogl nabrać koloru. Dodaj anchois, kapary i smaż ciągle mieszając, około 5 minut. Przełóż do blendera i zmiksuj, dodając rosołu. Dodaj masło, sól i pieprz do smaku. Podawaj w kokilce z bagietką lub na kanapkach.

Zamiast pasztetu można oczywiście podać włoskie wędliny. Jeżeli zdecydujesz się na szynkę parmeńską czy braseolę (suszona wołowina, typowa wędlina włoska) nie zapomnij udekorować ich rukolą i wiórkami parmezanu, ustruganymi obieraczką do warzyw. Koszyk z chlebem posyp parmezanem. Oliwę z oliwek podaj w kokilkach. Do każdego naczynia włóż przekłuty widelcem ząbek czosnku i listek bazylii, zalej oliwą i podgrzej przez kilka sekund w kuchence mikrofalowej. Przed podaniem posyp solą morska i mielonym czarnym pieprzem.

Do tego śniadania pasuje dobrze schłodzone prosecco.

 

Śniadanie niemieckie
Ostereier in Schinkenkörbchen
Wielkanocne jajka w koszyczkach z szynki szwarcwaldzkiej

Bratwurst mit Apfel und Salbei
Biała kiełbasa z jabłkiem i szałwią

Kartoffelsalat
Sałatka ziemniaczana

Brot und Kräuterbutter
Chleb i masło ziołowe


Jajka w koszyczkach szynkowych

6 plasterków szynki szwarcwaldzkiej (niezbyt cienkich, żeby się nie kruszyły podczas pieczenia)
6 jaj
3 szalotki (ewentualnie pół cebuli) pokrojone w kostkę i usmażone na maśle
kilka gałązek tymianku
foremki do pieczenia muffinek

Nagrzej piekarnik do 180°C. W foremkach nasmarowanych masłem ułóż plastry szynki, usmażoną cebulę lub szalotkę i posyp listkami tymianku. Do tak przygotowanych "koszyczków" wbij jajka i włóż do piekarnika na około 10 minut. Po wyjęciu udekoruj tymiankiem, który będzie wyglądał jak palemki wielkanocne w koszykach ze święconką.

Biała kiełbasa z jabłkami i szałwią

½ kg białej kiełbasy
3 szalotki lub pół cebuli pokrojonej w kostkę
4 łyżki masła
2 łyżki drobno posiekanej szałwii
jabłko pokrojone w plasterki
¼ szklanki winiaku, koniaku lub jabłkowego brandy
sól
biały mielony pieprz

Kiełbasę umyj i nakłuj widelcem. Na dwóch łyżkach masła usmaż szalotki, dodaj jabłko i szałwię, wymieszaj, odłóż na talerz. Na patelni po jabłku i ziołach obsmaż na resztce masła kiełbasę, dolej odrobinę wody i duś pod przykryciem, aż woda odparuje. Dodaj jabłka z szalotką i ziołami, zalej wszystko koniakiem i smaż przez kilka minut. Ułóż na talerzu i posyp pieprzem. Jeżeli nie lubisz kiełbasy bez ćwikły, tym razem zamiast tego tradycyjnego dodatku podaj szwedzką sałatkę buraczano-jabłkową z chrzanem. Nie zakłóci ona delikatnego smaku tak przyrządzonej kiełbasy.

Sałatka ziemniaczana

1 kg ziemniaków ugotowanych i pokrojonych w kostkę
1 duża cebula pokrojona w kostkę
3 ogórki konserwowe
½ szklanki majonezu
½ szklanki śmietany
pęczek szczypiorku
pieprz, cukier i ocet winny do smaku
jajka na twardo do dekoracji

Wymieszaj wszystkie składniki. Udekoruj jajkami na twardo. Przyrządź co najmniej 4 godziny przed podaniem lub zostaw w lodówce na noc, żeby się przegryzła.

Masło ziołowe 

O masłach smakowych pisałam już wielokrotnie. Wybór ziół właściwie zależy tylko od naszych upodobań. Najważniejsze, by wybrać dobre masło, bez soli, o niskiej zawartości wody i białka. Polecam szczególnie masła francuskie i duńskie. Smak potraw z niemieckiego menu podniesie masło ze szczypiorkiem, pietruszką i odrobiną tymianku.

Do tego śniadania świetnie pasuje aromatyczne białe wino z Alzacji.

 

Śniadanie skandynawskie

Røget laks med garniture
Łosoś wędzony z jajkami na twardo w sosie miodowo-musztardowym z marmoladą cebulową

Skinke med Italiensk salat
Szynka duńska z sałatką warzywną

Rödbetsallad
Szwedzka sałatka z buraków i jabłek

Røget ål med røræg
Duńska kanapka z jajecznicą i wędzonym węgorzem

Perunasalaatti
Fińska sałatka z ziemniaków i ogórków z kaparami

Retiisi
Rzodkiewki


Łosoś wędzony z jajkami na twardo i marmoladą cebulową

6 jaj na twardo
200 g wędzonego łososia w plasterkach
czerwona cebula pokrojona w plastry
oliwa
ocet balsamiczny
4 łyżki majonezu
2 łyżki miodu akacjowego
1 łyżka żółtej musztardy
siekany szczypiorek

Jajka obierz, przekrój na pół i ułóż na talerzu. Dookoła jaj ułóż łososia. W blenderze wymieszaj majonez, musztardę i miód (wcześniej podgrzany w kuchence mikrofalowej, żeby się lepiej wymieszał). Jajka polej sosem i posyp siekanym szczypiorkiem. Cebulę usmaż na oliwie na średnim ogniu. Zalej octem balsamicznym i zwiększ ogień. Po odparowaniu octu cebulę ochłódź i ułóż na talerzu wokół łososia.

fot. Kinga Doris


Szynka duńska z sałatką warzywną

Wbrew pozorom nie mam nic przeciwko sałatkom jarzynowym. Lubię je bardzo, zwłaszcza jeżeli warzywa wymieszane zostaną ze śmietaną i majonezem, a w sałatce nie będzie cebuli i ziemniaków. Sałatkę na świąteczne śniadanie najlepiej przygotuj z posiekanych porów, jabłek, gotowanego selera, zielonego groszku, ogórka kiszonego i marchewki. Na każdym plasterku szynki ułóż łyżkę sałatki, zwiń w rulonik i zwiąż szczypiorkiem. Seler (tak jak i szparagi) odwadnia i pomoże nam pozbyć się nadmiaru soli ze świątecznej szynki.

Szwedzka sałatka z buraków i jabłek

1 szklanka ugotowanych i obranych buraków pokrojonych w kostkę lub buraków konserwowych
1 jabłko pokrojone w kostkę
1 ogórek kiszony pokrojony w kostkę
200 ml śmietany
chrzan tarty do smaku

Wymieszaj wszystkie składniki. Schłódź w lodówce.

Duńskie kanapki z jajecznicą i wędzonym węgorzem

Zdaję sobie sprawę, że sama nazwa nie brzmi zachęcająco, zwłaszcza że danie to podaje się często na zimno. Jednak jest pyszne, proste i świetnie nadaje się jako zakąska na początek śniadania. Plastry ciemnego chleba należy posmarować masłem i na każdym kawałku ułożyć odrobinę jajecznicy i kawałek wędzonego węgorza, a całość posypać szczypiorkiem.

Fińska sałatka z ziemniaków i ogórków z kaparami

½ kg ziemniaków ugotowanych i pokrojonych w kostkę
łyżka masła
1 cebula pokrojona w kostkę
1 surowy ogórek pokrojony w kostkę
4 łyżki koperku
4 łyżki szczypiorku
sól i pieprz do smaku
dwie łyżki kaparów
200 ml śmietany kremówki
sól i pieprz do smaku

Roztop masło na patelni, cebulę, ogórki i kapary duś aż ogórki puszczą sok. Dodaj śmietany kremówki i poczekaj aż sos zgęstnieje. Dodaj pokrojone ziemniaki i zagotuj. Dodaj szczypiorku, koperku i pieprzu. Podawaj na ciepło bądź po schłodzeniu na zimno.

Skandynawskie śniadanie podajemy z wódką, aquavitem, winem, piwem i nalewką domowej roboty na deser. Zaczynamy od rzodkiewek podanych na krawędzi kieliszków, niczym truskawki do szampana.

 

Niech żyje wiosna!


Zdjęcia autory

  {jos_sb_discuss:14}

Komentarze (0)

Zapisz się do RRS feed tego komentarza

Pokaz/Ukryj Komentarze

Napisz Komentarz

mniejsze | większe

Powered by Azrul's Jom Comment for Joomla!
busy
 
}

info dla autorów

Szanowny Autorze, zapraszamy do współpracy z magazynem pinezka.pl. 
> Tutaj znajdziesz informację < dotyczącą warunków publikacji tekstów oraz współpracy z nami. 

Info i kontakt


 

Kontakt:  
{
logowanie dostępne tylko dla członków redakcji Pinezka.pl