Nowy Rok - Rosz Haszana




   W drugi dzień Rosz Haszana religijni Żydzi idą nad brzeg płynącej wody (może to być rzeka lub morze) i "wyrzucają" do wody wszystkie swoje grzechy. Ten zwyczaj nazywa się taszlich. Wypowiada się wtedy odpowiednie modlitwy.



  
   Kiedy wypada Nowy Rok? Wydaje się oczywiste, że 1 stycznia 2008 roku.
   Niezupełnie.
   Prawosławni i grekokatolicy będą obchodzić nowy – 2008 – rok 14 stycznia. Można przypuszczać, że w tych dniach będzie śnieg i mróz w Polsce i Rosji. (Choć ostatnio pogoda trochę zwariowała na świecie i to nie jest tak pewne). Muzułmanie poprzedni Nowy Rok obchodzili 20 stycznia, w 2008 będą świętować 10 stycznia.

   A jak to będzie u Żydów? Rosz Haszana – Nowy Rok – wypada w pierwszym i drugim dniu miesiąca Tiszrej. Według Tory jest to siódmy miesiąc kalendarza żydowskiego. Jak się to przekłada na kalendarz gregoriański? W 2007 roku Nowy Rok przypadał 13 września. Jest to rok 5768 liczony od powstania świata.
   W roku 2008 będzie to 30 września, zaś w roku 2009 – 19 września. Czyli to nie jest święto stałe.

   Ale roku 5768 zapisanego cyframi arabskimi prawie nigdzie nie znajdziemy. We wszystkich gazetach i czasopismach w Izraelu podawane są obie daty, z tym, że na pierwszym miejscu ta według kalendarza gregoriańskiego. Urzędy państwowe też są zobowiązane podawać obie daty.


Kartka z kalendarza - wrzesień 2007 (kliknij, aby powiększyć)


   Rok żydowski zapisuje się literami – na pokazanej powyżej stronie kalendarza to napis znajdujący się nad liczbą 2007. W tym napisie:


każda litera ma wartość cyfrową:  400 (ת) + 300 (ש) + 60 (ס) + 8 (ח). Po zsumowaniu wyjdzie nam 768. Dodać jeszcze należy 5000 lat od stworzenia świata, ale przeważnie nie zaznacza się tego.   
  
   Dodatkowo, na pokazanej stronie kalendarza, literami oznaczono dni według kalendarza żydowskiego. 12 września – כ ט czyli 29 miesiąca Elul, podano że to jest wieczór Nowego Roku. U Żydów dzień zaczyna się wieczorem poprzedniego dnia, wraz z zachodem słońca, zgodnie z biblijnym opisem stworzenia: I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień pierwszy. 13 września (א) miesiąca Tiszrej, to Rosz Haszana, czyli Nowy Rok.  
  
   Kalendarz gregoriański jest liczony według ruchu Ziemi względem Słońca. Żydowski jest liczony według ruchu Ziemi względem Słońca oraz obiegu księżyca wokół Ziemi. Muzułmański jest kalendarzem księżycowym. Stąd wynikają różnice długości każdego roku w tych religiach.

   W wieczór Rosz Haszana Żydzi idą modlić się do synagogi. W ciągu dwóch dni święta (w Izraelu to dni wolne od pracy) Żydzi modlą się i dmą w szofar, czyli róg barani, żeby otworzyć bramę niebios dla ich modlitwy. Również dlatego, żeby wznieść okrzyk radości do Boga, że on jest Królem królów, oraz żeby przypomnieć, że Rosz Haszana otwiera okres dziesięciu dni nazwany "Dziesięcioma dniami pokuty", które kończą się w Jom Kipur – Sądny Dzień – kiedy Bóg zapisuje ludzki los w Księdze Życia.

   Po powrocie z synagogi zaczyna się uroczysty posiłek. Na początku zjada się jabłko umoczone w miodzie, z prośbą, żeby Bóg sprawił, aby Nowy Rok był dobry i słodki. Je się chałę okrągłą, jako symbol cyklu rocznego. Ryby, zwłaszcza ich głowy, żeby rozmnażać się jak one. Zjada się owoc granatu, ponieważ w nim jest 613 pestek – tyle, ile jest przykazań, i żeby następny rok był rokiem dobrych uczynków. Słodkie owoce, żeby następny rok był słodki. Często piecze się też ciasto miodowe.
   W drugi dzień Rosz Haszana religijni Żydzi idą nad brzeg płynącej wody (może to być rzeka lub morze) i "wyrzucają" do wody wszystkie swoje grzechy. Ten zwyczaj nazywa się taszlich. Wypowiada się wtedy odpowiednie modlitwy.

Aleksander Gierymski - Święto Trąbek I
  Aleksander Gierymski (1850–1901), namalował obraz przedstawiający taszlich.
Widać na nim modlących się Żydów, stojących nad Wisłą.
Obraz znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie.
(Kliknij, aby powiększyć)


    Dzień Jom Kipur, który kończy dziesięciodniowy okres pokuty, jest dniem wolnym od pracy. Religijni Żydzi w tym dniu modlą się i poszczą całą dobę. Po drogach nie jeżdżą samochody. Na zakończenie Jom Kipur dmie się w szofar (tylko raz).

   W XX wieku przyjęte było wysyłanie krewnym i znajomym kart świątecznych. Obecnie Internet przejął tę funkcję i  kart prawie już nie ma. Chcę tu pokazać 3 karty świąteczne z mojego zbioru, z lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Obrazki na nich przeważnie są naiwne. I jest mała możliwość, żeby życzenia wypisane tam się spełniły.

kartka noworoczna
Dobrego Nowego Roku
Na Nowy Rok pędzi pociąg do Ciebie
z kwiatami i workami pełnymi złota, żebyś miał wiele szczęścia
i spodziewamy się
, że spełni się to, co chcesz


kartka noworoczna

Dobrego Nowego Roku
Od niego do Ciebie liścik
życzenia ze słowami miłości
wiele szczęścia z Nowym Rokiem


kartka noworoczna
Dobrego Nowego Roku
Rozmowa dwóch małych dziewczynek
przesyłających sobie przez radio
życzenia noworoczne.


Na zakończenie przytaczam jedną zwrotkę o Nowym Roku z wiersza Adama Asnyka:

Słyszycie? Północ już bije,
Rok stary w mgły się rozwiewa,
Jak sen przepada...
Krzyczmy: Rok Nowy niech żyje!
I rwijmy z przyszłości drzewa
Owoc, co wiecznie dojrzewa,
A nie opada.



   Życzę wszystkim Czytelnikom i Redakcji Pinezki szczęśliwego i zdrowego Nowego Roku.

Alex Żuławski

--------
Obraz Gierymskiego pochodzi ze strony  www.pinakoteka.zascianek.pl
Pocztówki noworoczne ze zbiorów autora


Zobacz też:
Nowy Rok na Ziemi

Komentarze (2)

Zapisz się do RRS feed tego komentarza

Pokaz/Ukryj Komentarze

Napisz Komentarz

mniejsze | większe

Powered by Azrul's Jom Comment for Joomla!
busy
 
}

info dla autorów

Szanowny Autorze, zapraszamy do współpracy z magazynem pinezka.pl. 
> Tutaj znajdziesz informację < dotyczącą warunków publikacji tekstów oraz współpracy z nami. 

Info i kontakt


 

Kontakt:  
{
logowanie dostępne tylko dla członków redakcji Pinezka.pl