Nowy Rok na Ziemi...



   W ostatnią grudniową noc przetaczamy się powoli, godzina po godzinie, w Nowy Rok. Hucznie lub w ciszy wchodzimy w rok 2008. Jednak miliardy ludzi świętują początek nowego roku w zupełnie innym momencie i przyjmują inny punkt odniesienia przy odliczaniu kolejnych lat. Oto kilka wybranych kalendarzy i sposobów obchodzenia Nowego Roku.

Japoński Nowy Rok

   W Japonii do zakończenia drugiej wojny światowej obowiązywał kalendarz imperialny kōki, oparty na micie o założeniu Japonii przez cesarza Jimmu w 660 p.n.e. Według tego kalendarza nadchodzący rok 2008 byłby rokiem 2668. Kalendarz w Japonii pojawił się w połowie VI wieku za sprawą koreańskiego duchownego, który objaśnił na dworze cesarskim zasady kalendarza chińskiego.
   Obecnie wykorzystywane są tylko dwa systemy rachuby lat – jeden, tzw. seireki, zgodny z kalendarzem gregoriańskim wprowadzonym 1 stycznia 1873, a drugi, nengō, oparty na rządach danego cesarza. Według kalendarza nengō obecna era Heisei, zaczęła się 8 stycznia 1989 roku, po wstąpieniu na tron cesarza Akihito. Rok 2008 będzie zatem 20 w erze Heisei.
   Japoński Nowy Rok (Shogatsu Sangaichi) poprzedzają generalne porządki domowe, przydomowe, a nawet na stanowisku pracy. Japończycy starają się pozamykać wszystkie sprawy, by nie przenieść ich na nadchodzący rok. Zgodnie z tradycją przystrajają swoje domy kodomatsu, czyli dekoracjami z bambusa i sosny, oraz shimenawa, wykonaną ze słomy ryżowej i papieru. Ustawione lub powieszone przy wejściu, mają chronić dom przed wtargnięciem zła i sprowadzić dobrobyt. Bardzo popularny jest zwyczaj palenia figurek Darumy lub domalowywania mu oka.
   Wigilię Nowego Roku Japończycy spędzają w gronie rodzinnym, oczekując na dźwięk Joya no Kane o północy, czyli na sto osiem uderzeń w buddyjskie, świątynne dzwony, które symbolizują złe ludzkie skłonności, od których bicie w dzwony ma człowieka uwolnić. O północy lub w noworoczny poranek większość Japończyków wybiera się do świątyni. W tym dniu zazwyczaj obowiązują kimona i tradycyjne stroje. W Nowy Rok zjadane są Osechi, czyli zestaw specjalnych potraw na zimno, i Ozoni, czyli zupa podawana z ryżowymi kluskami mochi.
   Japończycy wysyłają ogromne ilości noworocznych kart z życzeniami, które dostarczane są w noworoczny poranek. Dzieci wraz z życzeniami otrzymują koperty z pieniędzmi (otoshi-dama) od rodziców i rodziny, a nawet bliskich sąsiadów. Dobry sen z 1 na 2 stycznia wróży Japończykom udany rok.

Daruma 

Chiński Nowy Rok

   Kolejnym kalendarzem z bardzo długą tradycją jest kalendarz chiński. Legenda głosi, że wymyślił/wynalazł go cesarz Huangdi w roku 2637 p.n.e., choć materiały źródłowe sięgają jedynie XIV wieku p.n.e. Obecnie w Chinach obowiązuje kalendarz gregoriański, ale równolegle do niego czas odlicza się nadal jak w ubieglych tysiącleciach. Chiński Nowy Rok jest jednym z głównych świąt, uroczyście obchodzonych przez ponad jedną czwartą ludzi na Ziemi. Kalendarz ten jak żaden inny w świecie nie liczy lat w jednym ciągu, ale w sześćdziesięcioletnich cyklach, gdzie każdy rok ma swoją nazwę. Nazwy natomiast stanowią kombinację 5 żywiołów i 12 zwierząt. Bieżący rok jest rokiem Ognistej Świni (2704), rozpoczął się 18 lutego 2007 i potrwa do 6 lutego 2008. Następny rok (od 7.02.2008 do 25.01.2009) będzie rokiem Ziemnego Szczura (2705).
   Do obchodów Nowego Roku Chińczycy rozpoczynają przygotowania już miesiąc wcześniej, starają się spłacić wszystkie długi i rozwiązać problemy, oraz kupić prezenty i dekoracje noworoczne. Dookoła drzwi naklejają noworoczne zwoje, czyli pasy czerwonego papieru, na których umieszczają sentencję mającą przywołać pod dach pieniądze, szczęście i powodzenie. W wigilię Nowego Roku rodziny spotykają się na wspólnym posiłku. Tradycyjnie, przez symboliczne spalenie wizerunku, żegnany jest bóg ogniska domowego, który rozpoczyna swoją podróż ze sprawozdaniem do Cesarza Nefrytowego. Kolacja przy rodzinnym stole składa się w tym dniu z kilku dań, przeważnie ryby, kurczaka, warzyw, a czasem też ze słodkiego dania zwanego Fa-choi.
   W Nowy Rok każdy powinien zrobić wszystko, aby poczuć się szczęśliwym. Tego dnia dzieciom pozwala się czuwać do północy. W dzień Nowego Roku osoby zamężne i żonate powinny obdarować pieniędzmi (włożonymi do czerwonych kopert) tych, którzy nie założyli jeszcze rodziny. Charakterystycznymi rytuałami noworocznymi są taniec lwa i taniec smoka. W okresie noworocznym nie wolno denerwować się i krzyczeć na innych, zwłaszcza na dzieci. Ponadto istnieje wiele innych zasad, którymi należy się kierować w pierwsze dni Nowego Roku, aby zapewnić sobie powodzenie.




Hinduski Nowy Rok

   Mnogość systemów liczenia czasu w Indiach była i nadal jest imponująca, ale trudna do ogarnięcia (na przykład rok 2008 według kalendarza Vikram Samvat będzie rokiem 2063-2064, a według Kali Yuga 5109-5110), dlatego 50 lat temu specjalny komitet reformy kalendarza podjął się jego ujednolicenia. Efektem pracy tego komitetu jest obecny urzędowy, narodowy kalendarz hinduski (nazywany też kalendarzem Shaka), stosowany równolegle do kalendarza gregoriańskiego. Oficjalnie kalendarz narodowy wprowadzono 1 Chaitra 1879 ery Shaka, czyli 22 marca 1957 roku. Lata przestępne w kalendarzu hinduskim pokrywają się z kalendarzem gregoriańskim. W latach przestępnych pierwszy miesiąc Chaitra ma 31 dni i zaczyna się 21 marca. Obecny rok to 1930.
   W różnych rejonach Indii rozpoczęcie Nowego Roku różnie jest celebrowane, jakkolwiek wszędzie bardzo uroczyście i z fanfarami, przy bogato zastawionych stołach. Święto Ugadi, lub gdzie indziej Gudi Padwa, oznacza rozpoczęcie Nowego Roku. Po rytualnej kąpieli i modlitwach tradycja nakazuje spróbować specjalnej mieszanki sześciu smaków jako symbolu przyjemności i cierpienia w życiu, które muszą być przyjęte ze spokojem umysłu. W skład tej mieszanki wchodzą pąki Neem (gorzkie), cukier, niedojrzałe mango (cierpkie), sok z tamaryndy (kwaśny), sól, zielona papryka (ostra). Następnie, zgodnie z tradycją, wszyscy gromadzą się, by wysłuchać recytacji religijnego almanachu, prognoz i przepowiedni na nadchodzący rok, oraz by czekać na błogosławieństwo. Obecnie, szczególnie w miastach, ludzie zamiast udać się do świątyni, częściej włączają telewizor. Telewizja oferuje tego wieczora poezję, dyskusje o literaturze i rozmaite programy kulturalne.


Żydowski Nowy Rok

   W kalendarzu żydowskim możemy znaleźć najstarszą utrzymaną rachubę czasu. Tradycja mówi, że lata liczone są od dnia stworzenia świata. 13 września 2007 już o zmierzchu poprzedniego dnia Żydzi weszli w rok 5768, który zakończy się 29 września 2008. Ten rok jest rokiem przestępnym w żydowskim kalendarzu, a ponadto jest to rok Shmita, czyli rok, w ktorym wedle tradycji ziemia powinna leżeć nieuprawiana, a osobiste długi należy darować.
   Nowy Rok żydowski to święto Rosz Haszana, celebrowane przez dwa dni i upamiętniające stworzenie świata, a także przypominające o sądzie Bożym. W ten dzień synagogę odwiedzają niemal wszyscy Żydzi, nawet ci na co dzień obojętni religijnie.
Naród żydowski staje ze skruchą przed Bogiem, oczekując przebaczenia i miłosierdzia, podczas gdy Szatan przedstawia dowody grzechów Izraela. W tym czasie Bóg otwiera księgi, w których zapisane są wszystkie czyny człowieka, by wydać na niego wyrok.
   Żydzi składają sobie więc życzenia: "Abyście byli zapisani na dobry rok". Podczas świąt odmawiane są dodatkowe modlitwy Musaf i dmie się kilkakrotnie w szofar (róg barani). Gdy nadchodzi wieczór rozpoczynający święto, podobnie jak w szabat, w domach zapala się świece świąteczne, odmawia odpowiednie błogosławieństwo i zasiada do uroczystej kolacji złożonej z symbolicznych potraw. Podczas święta nie wolno wykonywać żadnych codziennych prac. W niektórych środowiskach następnego dnia obchodzony jest taszlich, czyli symboliczne strząsanie do wody swoich grzechów.
Szofar


Muzułmański Nowy Rok


   Kalendarz islamski (Hijrah) jest używany w krajach muzułmańskich równolegle z kalendarzem gregoriańskim, choć w Arabii Saudyjskiej jest on obowiązującym kalendarzem urzędowym. Kalendarz ten został wprowadzony w roku 638 (AH 17) przez kalifa Umara ibn Al-Khattaba, towarzysza Mahometa, na pamiątkę wędrówki Proroka z Mekki do Medyny, a 16 lipca 622 AD stał się początkiem nowej rachuby czasu - AH (AH - Anno Hegirae).  
   Pierwsze zachowane papirusy z Egiptu, gdzie zastosowano Hijra, pochodzą z 22 AH. Hijra jest kalendarzem lunarnym, dlatego rok islamski jest krótszy o około 11 dni niż rok chrześcijański, a jego początek migruje względem pór roku – tym samym lat przybywa szybciej niż w kalendarzu gregoriańskim. Według tego kalendarza początek doby liczy się od zachodu słońca. Obecny rok to 1428 AH, który rozpoczął się 20 stycznia 2007.
   Nowy Rok 1429 rozpocznie się 10 stycznia 2008, a kolejny w grudniu, chociaż dokładne ustalenie daty Nowego Roku jest uzależnione od pojawienia się księżyca po nowiu, tradycyjnie więc nie podaje się jej z wyprzedzeniem. Początek Nowego Roku zbiega się z początkiem roku liturgicznego i obchodzi się go raczej w ciszy i skupieniu, na modlitwach i czytaniach oraz refleksji nad wędrówką Mahometa. Ostatnio w niektórych kręgach ludzie przesyłają sobie kartki z życzeniami i wymieniają podarunki z tej okazji.


   Rok 2008 (MMVIII) kalendarza gregoriańskiego będzie rokiem przestępnym. Został on ogłoszony przez ONZ Światowym Rokiem Planety Ziemia oraz Rokiem Ziemniaka. Ponadto Parlament Europejski ustanowił go Europejskim Rokiem Dialogu Międzykulturowego, a UN Międzynarodowym Rokiem Higieny. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2008 Rokiem Zbigniewa Herberta.

   Szczęśliwego 2008 Roku!



(Materiały zaczerpnięte z internetu, zdjęcia Darumy i Smoka autory)

 
Zobacz też:
Nowy Rok – Rosz Haszana


 

Komentarze (0)

Zapisz się do RRS feed tego komentarza

Pokaz/Ukryj Komentarze

Napisz Komentarz

mniejsze | większe

Powered by Azrul's Jom Comment for Joomla!
busy
 
}

info dla autorów

Szanowny Autorze, zapraszamy do współpracy z magazynem pinezka.pl. 
> Tutaj znajdziesz informację < dotyczącą warunków publikacji tekstów oraz współpracy z nami. 

Info i kontakt


 

Kontakt:  
{
logowanie dostępne tylko dla członków redakcji Pinezka.pl