Wędrówki do tożsamości

Biblionezka

Joyce Carol Oates
Córka grabarza
The Gravedigger’s Daughter
Tłum. Katarzyna Karłowska
Dom Wydawniczy Rebis, 2007

   Ta mamucia (ponad 500 stron!) powieść jednej z literackich sław Ameryki jest gorzką wersją bardzo amerykańskiej konwencji "od zera do bohatera". American Dream okazuje się osiągalny wyłącznie dzięki wyparciu własnej tożsamości, co wydaje się szczególnie znamienne w przypadku nacji stworzonej przez emigrantów. Innymi słowy, Córka grabarza jest historią o grze w ciuciubabkę z samą sobą.

   Rebeka Schwart jest córką żydowskich emigrantów, którzy uciekli z ogarniętych nazizmem Niemiec do, jak im się mogło zdawać, amerykańskiej Ziemi Obiecanej. Azyl okazuje się jednak przedsionkiem piekła, w którym Jakub Schwart, upokorzony zarówno narzuconym mu przez okoliczności zawodem (zostaje grabarzem w miasteczku Milburn) oraz nędznymi warunkami życia, traci zmysły. Wkrótce rodziną Schwartów wstrząsa tragedia, wskutek której Rebeka jest zmuszona rozpocząć samotną tułaczkę poprzez nowe amerykańskie życie.

   Kluczem do zrozumienia losów Rebeki jest jej pochodzenie, które niejako automatycznie kwalifikuje ją jako Obcą. Jako Żydówka należy również do narodu wędrowców; jest to zresztą motyw przewodni powieści. Sam fakt, że Rebeka przychodzi na świat na statku (nie ma więc "zakotwiczenia" na stałym lądzie), podkreśla jej mobilność i  niemożność zapuszczenia korzeni. Burzliwe losy bohaterki znajdują dopiero (pozorne) ukojenie w chwili, gdy przyjmuje ona nową tożsamość. Rebeka przeistacza się niemalże idealnie w pannę Hazel Jones, pogodną, atrakcyjną kobietę, która, gdy pewnego dnia spotka na ulicy swojego rodzonego brata, nie przyzna się do niego w obawie przed zdemaskowaniem. Dopiero u schyłku swojego życia Rebeka/Hazel  zdecyduje się na dramatyczny krok powrotu do dawnego imienia, którego wyrzekła się w strachu przed prześladowaniem.

   Oates postanowiła stworzyć literacką panoramę, w której umieściła dwuznaczny stosunek Ameryki do emigrantów (co jest paradoksem samym w sobie), mniej lub bardziej jawny antysemityzm oraz rytualne piętnowanie Obcego, uosobianego przez Jakuba Schwarta, upodlonego grabarza w prowincjonalnym miasteczku. Nade wszystko jest to jednakże powieść o podróży. O byciu w drodze i rozkoszowaniu się nią, ale również o poczuciu wewnętrznej bezdomności, która prześladuje powieściową uciekinierkę. Rebeka/Hazel jest przecież zarówno Amerykanką jak i Żydówką ze "starej" Europy, która nie potrafi odnaleźć ani samej siebie, ani swojego miejsca na ziemi. Jesteśmy narodem włóczęgów, sugeruje pisarka, i wskazuje palcem na swoją bohaterkę, która całe życie ucieka przed wycelowaną w nią lufą ojcowskiej strzelby. Dojrzałość osiąga dopiero w chwili zdjęcia maski Hazel Jones przed drugą osobą. Na tym właśnie polega gorzki, spóźniony triumf córki Jakuba Schwarta.
 

 

Komentarze (0)

Zapisz się do RRS feed tego komentarza

Pokaz/Ukryj Komentarze

Napisz Komentarz

mniejsze | większe

Powered by Azrul's Jom Comment for Joomla!
busy
 
}

info dla autorów

Szanowny Autorze, zapraszamy do współpracy z magazynem pinezka.pl. 
> Tutaj znajdziesz informację < dotyczącą warunków publikacji tekstów oraz współpracy z nami. 

Info i kontakt


 

Kontakt:  
{
logowanie dostępne tylko dla członków redakcji Pinezka.pl